سازمان مردم نهاد چیست؟
سازمان مردم نهاد (سمن) معادل Non-governmental Organization (NGO) به معنای سازمانی است که با اهداف بشردوستانه یا توسعهای مستقل از دولت فعالیت میکند. سازمان مردم نهاد معمولا از طریق پروژههای مختلف، به مسائل اجتماعی، اقتصادی و محیط زیستی رسیدگی میکنند.
انواع سازمانهای مردم نهاد (سمنها) عبارتند از:
۱. سمن مطالبهگر | Advocacy NGO
۲. سمن خدماتی | Service NGO
۳. سمن زیستمحیطی | Environmental NGO
۴. سمن حقوق بشر | Human Rights NGO
۵. سمن توسعهای | Development NGO
۶. سمن بهداشت و سلامت | Health NGO
۷. سمن آموزشی | Educational NGO
۸. سمن دینی | Religious NGO
۹. سمن پژوهش و سیاستگذاری | Research and Policy NGO
۱۰. سمن بینالمللی | International NGO یا INGO
۱۱. سمن مبتنی بر جامعه محلی | Community-Based Organization) یا (CBO)
۱۲. سمن دیدهبان | Watchdog NGO
اگر یک سمن برای اجرای پروژهای از برنامه توسعه سازمان ملل (UNDP) تعیین شود، این سازمان باید از نظر قانونی حق فعالیت در چارچوب قوانین حاکم بر سازمانهای مردمنهاد در کشور مربوطه را داشته باشد.
به عبارت دیگر، سمن باید مجوز و اعتبار لازم را برای فعالیتهای خود در راستای اهداف پروژه مربوطه کسب کند و تمامی فعالیتهای خود را مطابق با قوانین و مقررات آن کشور انجام دهد.
انواع سازمان مردم نهاد NGO چیست؟
در ادامه، هر یک از انواع سازمانهای مردمنهاد (سمنها) را تعریف کرده و برای هر کدام مثال خواهیم زد:
۱. سمن مطالبهگر (Advocacy NGO):
این سازمان مردم نهاد بر ترویج یک هدف خاص یا مسائل اجتماعی، زیستمحیطی یا حقوق بشری تمرکز دارد و به جلب حمایت عمومی و تاثیرگذاری بر سیاستگذاران میپردازند.
مثال: Amnesty International – این سازمان جهانی به حقوق بشر پرداخته و با فعالیتهای خود در زمینه حمایت از زندانیان سیاسی و جلوگیری از نقض حقوق بشر در کشورهای مختلف شناخته میشود.
۲. سمن خدماتی (Service NGO):
این سازمان مردم نهاد خدماتی مثل بهداشت، آموزش، مسکن و رفاه اجتماعی را به طور مستقیم به جوامع ارائه میدهد.
مثال: Médecins Sans Frontières (پزشکان بدون مرز) – این سازمان خدمات پزشکی و درمانی را در مناطق بحرانزده و جنگزده ارائه میدهد.
کدام یک آینده بهتری میسازد؟ سازمان مردمنهاد یا خیریه!
۳. سمن زیستمحیطی (Environmental NGO):
این سازمان مردم نهاد برای حفاظت از محیط زیست و کاهش تاثیرات منفی تغییرات اقلیمی ایجاد شده است.
مثال: Greenpeace – این سازمان به فعالیتهای محیط زیستی و جنبشهای اجتماعی برای حفظ محیط زیست و خنثیسازی تغییرات اقلیمی میپردازد.
۴. سمن حقوق بشر (Human Rights NGO):
نهاد مردمی حقوق بشر برای ترویج و حمایت از حقوق بشر تلاش میکند و برای جلوگیری از نقض این حقوق نیز فعالیت دارد.
مثال: Human Rights Watch – این سازمان به فعالیتهای نظارتی و پژوهشی در زمینه حقوق بشر میپردازد و گزارشهایی در مورد نقض حقوق بشر در کشورهای مختلف منتشر میکند.
۵. سمن توسعهای (Development NGO):
این نهاد مردمی بر پروژههای بلندمدت جهت توسعه اقتصادی و اجتماعی در جوامع محلی تمرکز دارد و عموما در حال فراهمسازی زیرساختهای پایدار هستند.
مثال: Oxfam – این سازمان به تلاشهای کاهش فقر و نابرابریهای اجتماعی و اقتصادی در کشورهای در حال توسعه اختصاص دارد.
۶. سمن بهداشت و سلامت (Health NGO):
این سازمان مردم نهاد بر مسائل بهداشتی و پزشکی تمرکز دارد و به ارائه خدمات بهداشتی، پیشگیری از بیماری و برنامههای بهداشت عمومی میپردازد.
مثال: The Global Fund – این سازمان مردم نهاد به تامین مالی برنامههای بهداشتی برای مبارزه با ایدز، سل و مالاریا در کشورهای در حال توسعه اختصاص دارد.
۷. سمن آموزشی (Educational NGO):
این نهادهای مردمی به بهبود دسترسی به آموزش با کیفیت، به ویژه در جوامع محروم میپردازند.
مثال: Room to Read – این سازمان به ترویج سوادآموزی و دسترسی به آموزش برای دختران در کشورهای در حال توسعه تمرکز دارد.
۸. سمن دینی (Religious NGO):
این سازمان مردم نهاد خدمات اجتماعی و امدادرسانی را بر اساس اصول دینی ارائه میدهد و به نیازمندان کمک میکند.
مثال: World Vision – این سازمان به کودکان و جوامع آسیبپذیر بر اساس اصول مسیحی کمک میکند.
۹. سمن پژوهش و سیاستگذاری (Research and Policy NGO):
این سازمانهای مردم نهاد به تحقیقات و تاثیرگذاری بر سیاستهای عمومی و تصمیمگیریهای دولتی پرداخته و سعی دارند به سیاستگذاران مشاوره دهند.
مثال: The Brookings Institution – این اندیشکده به تحقیقات اقتصادی و اجتماعی پرداخته و تحلیلهای خود را برای تاثیرگذاری بر سیاستهای عمومی منتشر میکند.
۱۰. سمن بینالمللی (International NGO یا INGO):
این سمنها در مقیاس بینالمللی فعالیت میکنند و به مواجهه با مسائل جهانی مانند فقر، جنگ و تغییرات اقلیمی میپردازند.
مثال: Save the Children – این سازمان به بهبود وضعیت کودکان در سطح جهان و ارائه خدمات آموزشی و بهداشتی برای آنان میپردازد.
بیشتر بخوانید:
درختان دوستی و عاطفه: ۸ راز پایبندی نیکوکاران به سازمانهای مردمنهاد
۱۱. سمن مبتنی بر جامعه محلی (Community-Based Organization یا CBO):
این سمنها به مسائل خاص در یک جامعه محلی پرداخته و با همکاری نزدیک با اعضای همان جامعه فعالیت میکنند.
مثال Community Development Corporations (CDC) – این سازمانها به توسعه اقتصادی، مسکن و سایر نیازهای جامعه محلی توجه دارند.
۱۲. سمن دیدهبان (Watchdog NGO):
این نهاد مردمی بر فعالیت دولتها و سازمانها نظارت دارند که اطمینان حاصل شود شفافیت و پاسخگویی وجود دارد.
مثال: Transparency International – این سازمان به مبارزه با فساد و ارتقاء شفافیت در بخشهای دولتی و خصوصی میپردازد.
در پایان با سازمان مردم نهاد مهر احسان فارس
همانطور که دیدیم، سازمانهای مردم نهاد طیف گستردهای از فعالیتها را پوشش میدهند. با شناخت بهتر این تنوع میتوانیم سازمانهایی را که با علاقهمندی و ارزشهای ما همسو هستند، پیدا و از آنها حمایت کنیم.
شیرازیها با عمل به این ضربالمثل که «نیکیکردن از یاد نمیرود»، الگوی نیکوکاری برای همه ایرانیان هستند.
اگر شما هم به دنبال فرصتی برای خدمت به جامعه هستید، از شما دعوت میکنیم تا به مهر احسان فارس بپیوندید تا دست در دست هم آیندهای بهتر بسازیم. برای کسب اطلاعات بیشتر، همین حالا تماس بگیرید.
الهام بهرامی، نویسنده و مترجم خلاق ایرانی، با اشتیاقی فراوان در پی تولید محتوای متنی جذاب و خواندنی است تا فرهنگ خرد، دانایی، آگاهی و علاقه به مطالعه را در جامعه پرورش دهد.
او سعی میکند افکار و ایدههای نو را به دنیای نشریهها و مجلات بیاورد و خوانندگان را به کشف دنیای شگفتانگیز دانایی تشویق کند.
